De geriatrie maakte mij een betere toekomstig huisarts
Als kind zat Tonko al gefascineerd tegenover zijn huisarts in het Groningse Ten Boer. “Hij was ook een schipperskind en legde dingen erg leuk uit” vertelt Tonko. “Dat beeld bleef hangen en wakkerde uiteindelijk mijn interesse voor de geneeskunde aan. Tijdens de studie sprak het generalistische aspect van de huisartsengeneeskunde me erg aan: het idee dat je een mens in zijn of haar context bekijkt.”
Die brede blik bleef hem tijdens de opleiding geneeskunde aanspreken. “Ik probeerde een brede basis te leggen, omdat het huisartsenvak breed is. Daarom heb ik eerst bij de Cardiologie, SEH en Interne gewerkt. Hierna wilde ik me verder ontwikkelen en mede gezien de veranderende demografie, vergrijzende populatie en daarmee een verschuiving van zorg naar de eerste lijn, zocht ik naar een vacature bij de geriatrie.”
Een vak dat verder kijkt dan somatiek alleen
“Bij Geriatrie, vond ik een perfecte combinatie van medisch denken en mensgericht kijken. Het vak is internistisch, maar somatiek is maar één van de vier assen waarop je patiënten beoordeelt. Je kijkt ook naar de psychische, functionele en sociale kant. Je leert iemand in zijn context begrijpen. Dat is waardevol voor elke toekomstig huisarts.” De complexiteit verraste hem alsnog. “Ik wist dat Geriatrie breed was, maar niet dat het zo breed was. Je komt hier casuïstiek tegen waarvoor je alle puzzelonderdelen nodig hebt.”
Leren balanceren: behandelen of juist niet behandelen
Op de afdeling Geriatrie leerde Tonko dat goede zorg niet altijd betekent: meer doen. Hij vertelt over de veelvoorkomende situatie van een oudere patiënt met een gebroken heup. “Je moet samen met de patiënt, de familie en de orthopedie de afwegen maken of een operatie in het voordeel van de patiënt is. Dat besluit is vaak ingewikkeld en heel individueel. Je weegt risico’s, wensen, context en verwachte kwaliteit van leven.” Die manier van denken; breed, zorgvuldig en met oog voor kwaliteit van leven, gebruikt hij nu dagelijks in de huisartsenpraktijk.
Profijt in de eerste lijn: sneller zien wat er echt speelt
In zijn huidige rol als huisarts in opleiding merkt Tonko hoeveel hij aan zijn geriatrie-ervaring heeft. “Je kent je patiënten in het begin nog niet goed, omdat je nog geen jarenlange behandelrelatie hebt. Toch moet je, soms in korte tijd, overzicht krijgen. Dan helpt het enorm dat je gewend bent om breder te kijken: hoe functioneert iemand thuis? Wat is het netwerk? Wat speelt er achter de medische klacht? Die vier assen gebruik ik nog steeds.” Ook in de acute zorg heeft hij voordeel: “Geriatrische patiënten kunnen complex zijn. Door de denkwijze die ik hier heb geleerd, houd ik overzicht.”
Een afdeling waar je samen de kar trekt
De cultuur op de afdeling Geriatrie is hem sterk bijgebleven. “Je werkt intensief samen met de geriaters. Ze zitten op de afdeling gewoon bij je op de artsenkamer, zijn laagdrempelig bereikbaar en denken altijd met je mee. Dat is fijn als jonge arts.” Die samenwerking gaat verder dan alleen de artsen. “De verpleegkundigen vormen een ervaren en betrokken team, met wie je zeker in diensten veel samenwerkt. En het is ook gewoon gezellig”. De activiteitenbegeleider speelt een belangrijke rol op de afdeling. In de huiskamer ziet zij hoe patiënten functioneren in een ontspannen setting: hoe ze eten, bewegen en reageren. “Die momenten geven informatie die je aan het bed vaak niet krijgt.” Tijdens het Multi Disciplinair Overleg ervaart hij hoe krachtig het is om verschillende (para-) medische disciplines te betrekken. “Die manier van samenwerken gebruik ik nu dagelijks in de huisartsenpraktijk.”
Goed opgeleid worden, merk je aan alles
“Amphia is een opleidingsziekenhuis en dat voel je”, vertelt Tonko. “Er is vaak onderwijs na de overdracht. Van polyfarmacie tot psychiatrie, van andere specialismen tot de apotheker. Er wordt echt tijd voor gemaakt. “Het is fijn dat er naast het dagelijks werk ook tijd voor verdieping en verbreding wordt gemaakt.”
Persoonlijke groei: steviger in gesprek met patiënten en familie
De geriatrie maakte Tonko ook communicatief sterker. “Er zijn vaak gesprekken met familieleden over complexe keuzes. Soms liggen hun verwachtingen ver van wat medisch haalbaar is. Dat vraagt veel van je. Hier heb ik geleerd hoe je hier zorgvuldig, eerlijk en respectvol mee omgaat. Dat helpt me nu als huisarts in opleiding.” Ook in de palliatieve zorg profiteert hij van zijn achtergrond. “Je leert dat goed zorgen niet altijd betekent insturen of behandelen. Soms betekent het iemand zo lang mogelijk comfortabel thuis laten blijven. Daar heb ik hier veel over geleerd.”
Waarom elke huisarts in spé de geriatrie zou moeten overwegen
Tonko hoeft niet lang na te denken als hij arts-assistenten een tip mag geven. “Als je huisarts wilt worden, dan is geriatrie waardevol. Je leert breder kijken. Je maakt betere afwegingen. En je werkt intensief samen met verschillende disciplines. Tegelijkertijd zie je de mens achter de patiënt en leer je hoe waardevol het is om familie vanaf het begin te betrekken. Je krijgt medische diepgang en goede begeleiding. Ik ben er een betere toekomstig huisarts van geworden.” Hij hoopt dat meer arts-assistenten de geriatrie meenemen in hun overweging. “Het is misschien niet de eerste plek waar je aan denkt, maar zeker eentje die het overwegen waard is.”